Διεθνές Συμπόσιο
«Αρχαίο δράμα: σύγχρονες προσεγγίσεις & εκπαίδευση»

Αθήνα, 26-30 Μαρτίου 2010

Oι εισηγήσεις της Παρασκευής, 26/3, του Σαββάτου, 27/3 και της Κυριακής, 28/3 θα πραγματοποιηθούν στο θέατρο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης, Πειραιώς 206, Ταύρος, Αθήνα.

Οι εισηγήσεις της Δευτέρας, 29/3 θα πραγματοποιηθούν στο χώρο εκδηλώσεων του Ινστιτούτου Goethe, Ομήρου 14-16, Αθήνα.


ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

Ανάγνωση και παράσταση των αρχαίων ελληνικών θεατρικών έργων: διάλογος του αρχαίου με το σύγχρονο
Εργαστήριο: Προσεγγίζοντας το αρχαίο δράμα με τους μαθητές μας σήμερα: δυνατότητες και προκλήσεις
Hardwick Lorna, Professor, Dept. of Classics, The Open University, Ηνωμένο Βασίλειο
Σάββατο, 27/3/2010, 13.30-15.00

Η εισήγηση εξετάζει αφενός πώς τα τυπικά χαρακτηριστικά του αρχαίου δράματος και το εκάστοτε πλαίσιο στο οποίο εντάσσονταν οι παραστάσεις επηρεάζουν τις σύγχρονες αναγνώσεις και σκηνικές παρουσιάσεις των έργων και αφετέρου πως οι σύγχρονες ερμηνείες και προσεγγίσεις επιδρούν με τη σειρά τους και διαμορφώνουν τις αντιλήψεις μας για το αρχαίο. Η αλληλεπίδραση αυτή μας επιτρέπει να χρησιμοποιήσουμε το μοντέλο του «διαλόγου» του αρχαίου με το σύγχρονο. Θα εντοπίσω και θα θέσω προς συζήτηση ορισμένες πολύ σημαντικές περιοχές στις οποίες τα αρχαία χαρακτηριστικά και οι σύγχρονοι αναγνώστες, οι επαγγελματίες του θεάτρου και το κοινό «συναντιούνται», διαλέγονται και κάποτε συγκρούονται. Μεταξύ άλλων θα συζητηθούν ο αγών, η αγγελική ρήση, ο κομμός και ο Χορός.
Το διάλογο και τις συγκρούσεις αυτές θα τα προσεγγίσουμε μέσα από επιλεγμένα παραδείγματα σύγχρονων παραστάσεων των έργων του Σοφοκλή Αντιγόνη και Οιδίπους Τύραννος και του Ευριπίδη Μήδεια και Τρωάδες. Θα θίξουμε επίσης ζητήματα που αφορούν στην ανάγνωση και τη σκηνική παρουσίαση της κωμωδίας χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη Λυσιστράτη του Αριστοφάνη.
Υποστηρίζω πως παρά την πρόσφατη τάση να θεωρείται πως τα αρχαία ελληνικά έργα ανήκουν αποκλειστικά σε συγκεκριμένα πολιτισμικά και πολιτικά περιβάλλοντα, υπάρχουν παράγοντες που έχουν σχέση με την ποιητικότητα του θεάτρου και τη σωματικότητα της παράστασης, οι οποίοι εμπλουτίζουν τις σύγχρονες αναγνώσεις και παραστάσεις του αρχαίου δράματος με νέες δυναμικές. Οι δυναμικές αυτές συνδυάζουν τα στοιχεία της μετατόπισης των έργων (translocation) και της μεταμόρφωσής τους (transformation). Αυτό συμβαίνει παρά τις όποιες διαφορές στη γλώσσα, τον τόπο, την κουλτούρα ακόμα και το ύφος της παράστασης και παρά το γεγονός ότι οι αναγνώστες και οι θεατές μπορεί να μην έχουν συνείδηση των αρχαίων τροπικοτήτων.
Στο εργαστήριο - συζήτηση Προσεγγίζοντας το αρχαίο δράμα με τους μαθητές μας σήμερα: δυνατότητες και προκλήσεις, που θα ακολουθήσει, θα παρουσιαστούν βιντεοσκοπημένα αποσπάσματα δυο εντελώς διαφορετικών προσεγγίσεων παράστασης αρχαίων ελληνικών έργων με σπουδαστές και θα ακολουθήσει διάλογος μεταξύ των συνέδρων για το πώς θα προσέγγιζαν οι ίδιοι ανάλογα εγχειρήματα με τους μαθητές τους.



Προσεγγίζοντας την αρχαία τραγωδία
Δαμιανός Κωνσταντινίδης, σκηνοθέτης, θεατρολόγος, επίκουρος καθηγητής, Τμήμα Θεάτρου, Α.Π.Θ.
Σάββατο, 27/3/2010, 10.00-12.30

Με αφετηρία μια διπλή εμπειρία: τη σκηνοθεσία μου, το 2008, των Ηρακλειδών του Ευριπίδη με την ομάδα Angelus Novus και τη διδασκαλία μου, το 2007 του Αγαμέμνονα του Αισχύλου στους τριτοετείς φοιτητές υποκριτικής του Τμήματος Θεάτρου του Α.Π.Θ., εκθέτω σκέψεις και προβληματισμούς για τη σκηνική παρουσίαση της αρχαίας τραγωδίας σήμερα, για τη δυνατότητά της παραγωγής, ή μη, ενός «σύγχρονου» νοήματος, καθώς και για τη χρησιμότητα και την καταλληλότητά της ως εκπαιδευτικού εργαλείου στα πλαίσια πρωτίστως ενός πανεπιστημιακού τμήματος θεάτρου ή μιας δραματικής σχολής -εφ' όσον αυτός είναι ο επαγγελματικός μου χώρος-, και κατ' επέκτασιν στην υπόλοιπη εκπαίδευση.

 

Τρεις πολιτισμοί για το Σοφοκλή: Μια μοναδική σκηνική περιπέτεια
Meschke Michael, Emeritus Professor in Puppet Theatre, Στοκχόλμη, Σουηδία
Δευτέρα, 29/3/2010, 10.00-12.30

...  Ένα βράδυ, ο τυφλός Τειρεσίας προχωρεί ψηλαφητά στα βραχάκια του Λυκαβηττού. Η Αντιγόνη οδηγεί τον πατέρα της στον Κολωνό, βλέπει από μακριά τα φώτα μιας πόλης, τρέχει μπροστά,  επιστρέφει και λέει στον πατέρα της «Αυτή η πόλη που βλέπω, πρέπει να λέγεται Αθήνα».
Η τέχνη της μαριονέτας αρχίζει από την επιλογή του περιεχομένου και την ανάλυση του θέματος που επιλέχθηκε. Αυτό οδηγεί σχεδόν πάντα σε μια εργασία προσαρμογής, διασκευής του έργου ώστε να γίνει κατάλληλο για μαριονέτες. Περνάμε στη συνέχεια στο εργαστήριο, όπου ο καλλιτέχνης δημιουργεί το χαρακτήρα. Τέλος, ανεβαίνουμε στη σκηνή για να δώσουμε την παράσταση. Εκεί συντονίζονται οι προθέσεις της σκηνοθεσίας και οι ικανότητες του θιάσου...
Είναι αυτή η διαρκής αναζήτηση που καταλήγει στη διάβαση των συνόρων ανάμεσα στις διαφορετικές ανθρώπινες καταστάσεις και στους διαφορετικούς πολιτισμούς; Μήπως εκεί  βρίσκεται η αρχή της δημιουργίας ενός έργου για «όλο τον κόσμο», βασισμένο στην αποδοχή του πανανθρώπινου ηθικού νόμου της σωστής απόστασης: τόσο κοντά ώστε να μην είμαστε ξένοι και τόσο μακριά ώστε να μην παραβιάζουμε ο ένας την αύρα του άλλου. Τόσο κοντά ώστε ο πολιτισμός του καθενός μας να ανήκει σε όλους και τόσο μακριά ώστε να σεβόμαστε αυτόν τον πολιτισμό, να μην τον φθείρουμε, να μην τον αλλοιώνουμε, αλλά να τον ενσωματώνουμε στα δικά μας «σαν ξένο ανθοβόλημα σε ντόπιο χώμα».
Η συνάντηση τριών πολιτισμικών παραδόσεων -ελληνικά κλασικά κείμενα, ιαπωνικές τεχνικές, δυτική αντίληψη για νεωτερισμούς (όπως οι αίθουσες χωρίς σκηνή, οι παραστάσεις που ξετυλίγονται ανάμεσα στο κοινό που τις παρακολουθεί, το μοίρασμα των ρόλων σε ηθοποιούς και από μαριονέτες μαζί)- θέτει μια πρόκληση και δίνει μια υπόσχεση. Η πρόκληση είναι να γίνουν μέσα σε μία παράσταση σεβαστά και να αναδειχτούν τα στοιχεία εκείνα που καθιστούν την κάθε παράδοση πανανθρώπινη κληρονομιά, ενώ τα στοιχεία που εξ ανάγκης θα αφαιρεθούν να μην περιορίζουν και να μην αλλοιώνουν τη φύση της κάθε παράδοσης. Η υπόσχεση είναι αυτή η κατάργηση των ορίων να έχει κάθε φορά τον ίδιο στόχο: να ανοίγει το δρόμο για την πίστη στον άνθρωπο, πέρα από εθνικά, κοινωνικά, πολιτικά ή οικονομικά σύνορα, ως μοναδικό φορέα όλων των ανθρώπινων χαρακτηριστικών και όλων των πολιτισμών.



Η αρχαία ελληνική τραγωδία στον κινηματογράφο: η ευριπίδεια τριλογία του Μιχάλη Κακογιάννη (Ηλέκτρα, Τρωάδες, Ιφιγένεια)
Δρ. Αναστασία Μπακογιάννη, Post-doctoral research associate in classical studies, The Open University, Ηνωμένο Βασίλειο
Παρασκευή, 26/3/2010, 18.00-20.00

Η εισήγηση διερευνά τη σχέση που έχει το παρελθόν με το παρόν στην ευριπίδεια τριλογία του Μιχάλη Κακογιάννη ΗλέκτραΤρωάδες (1971) και Ιφιγένεια (1977). Η κινηματογραφική πρόσληψη των τριών αυτών τραγωδιών αποτελεί ένα μοναδικό εγχείρημα, το οποίο ανοίγει διάλογο μεταξύ των έργων αυτών του Ευριπίδη και ενός σύγχρονου μέσου, του κινηματογράφου.
Η ομιλία θα επικεντρωθεί στην ελληνική αισθητική της τριλογίας, και ιδιαίτερα των δύο ταινιών που γυρίστηκαν στην Ελλάδα, της Ηλέκτρας και της Ιφιγένειας. Σημαντικό στοιχείο της αντίληψης του Κακογιάννη για το παρελθόν αποτελεί η απεικόνιση του ελληνικού τοπίου.
Και οι τρεις ταινίες γυρίστηκαν σε ανοιχτούς χώρους ακολουθώντας μία θεατρική παράδοση που έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελλάδα. Οι παραστάσεις των έργων αυτών γίνονται σε ανοιχτά θέατρα στη σύγχρονη Ελλάδα μέχρι σήμερα στο πλαίσιο καλοκαιρινών φεστιβάλ. Ο Κακογιάννης ως σκηνοθέτης θεάτρου και κινηματογράφου δέχτηκε επιδράσεις από αυτή την παράδοση. Παράλληλα χρησιμοποίησε τον κινηματογραφικό φακό για να μεταφέρει τη δράση των ταινιών του πέρα από τους περιορισμούς που θέτει η θεατρική σκηνή, δηλαδή σε διάφορα μέρη στην ύπαιθρο.
Η επιλογή των ηθοποιών, της γλώσσας, της μουσικής και των κουστουμιών στην Ηλέκτρα και στην Ιφιγένεια στόχο έχει να ενισχύσει τη σχέση μεταξύ της αρχαίας και της σύγχρονης Ελλάδας, έτσι όπως παρουσιάζεται στις ταινίες. Αυτός ο διάλογος του παρελθόντος με το παρόν, ο οποίος ως ένα βαθμό εμφανίζεται ακόμα σε μια διεθνή παραγωγή όπως οι Τρωάδες, κάνει την κινηματογραφική μεταφορά αυτών των τραγωδιών «δημοκρατική» όσον αφορά την απήχησή τους στο κοινό και την πρόσληψή τους από αυτό και ιδιαίτερα «ελληνική» όσον αφορά την προσέγγισή τους.
Θα εξεταστεί επίσης η παιδαγωγική αξία της τριλογίας, εφόσον κυκλοφορεί πλέον σε DVD, επειδή αποτελεί μοναδικό εργαλείο για τη διδασκαλία της αρχαίας τραγωδίας και της πρόσληψής της.



Διδάσκοντας την τραγωδία από σκηνής και καθέδρας: μερικά ηθικά διδάγματα.
Eλένη Παπάζογλου, επικ. καθηγήτρια αρχαίου δράματος, Τμήμα Θεάτρου, Σχολή Καλών Τεχνών, Α.Π.Θ., Ελλάδα
Κυριακή, 28/3/2010, 10.00-12.30

Τα σκάνδαλα που ξεσηκώνουν τα τελευταία χρόνια κάποιες παραστάσεις αρχαίου δράματος στην Επίδαυρο εστιάζονται πάντα στην πίστη ότι αυτές προδίδουν την ουσία του τραγικού, τα ιερά κόκαλα ενός παρελθόντος που το θεωρούμε και το διεκδικούμε ως «οικείο» - και, άρα, δικό μας, εγνωσμένο και γνώριμο, κατ' εξοχήν μη παράξενο. Διότι δεν είναι τόσο οι ξένοι σκηνοθέτες το πρόβλημα, όσο οι σκηνοθέτες που κάνουν την τραγωδία (και μαζί την αρχαιότητα) να μας φαίνεται «ξένη», «ανοίκεια», «άλλη» από αυτήν που «ξέρουμε».
Τι διαμορφώνει αυτήν την «οικειότητα», αυτή τη «γνώση»; Δύο ειδών «εκπαιδευτικές» διαδικασίες: από τη μια μεριά, οι ίδιες οι παραστάσεις, για την ακρίβεια αυτές που αναγνωρίζονται ως μετέχουσες ενός «κανόνα» (με βάση τον οποίο κάποιες άλλες καταγγέλλονται ως «αιρετικές»). Εδώ, θα πρέπει να συνυπολογισθεί και ο κριτικός λόγος, ο οποίος, μετρά συστηματικά τη θεατρική αποτελεσματικοτητα της παράστασης με βάση τη δραματολογική ανάλυση του έργου, ανακυκλώνοντας μάλιστα μια ψευδο-επιστημονική, παρωχημένη αρχαιογνωσία. To αποτέλεσμα συγκροτεί ένα παράδοξο: μας κάνει να περιμένουμε από την Τέχνη να μας μάθει (ή να μας επιβεβαιώσει) τι ήταν το αρχαίο δράμα, τότε. Μας κάνει να απαιτούμε, δηλαδή, από την Τέχνη να κάνει ό,τι μπορεί να κάνει (και να το κάνει καλά) μόνον η Εκπαίδευση.
Στην Εκπαίδευση όμως τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα: η αρχαιογνωσία που καλλιεργεί η διδασκαλία της τραγωδίας είναι θεαματικά εγκλωβισμένη σε παρωχημένες, ανούσιες και ανιστόρητες προκαταλήψεις. Οι κυριότερες αφορούν α. τη διαχρονική και πανανθρώπινη εμβέλεια του «κλασικού» και β. τη συνάρτηση του τραγικού με ιδέες περί Ηθικής. Η διδασκαλία της Αντιγόνης, στην οποία και θα εστιαστεί η εισήγηση, αποτελεί αντιπροσωπευτικό παράδειγμα εφαρμογής αυτών των αξιών.



Αντιγόνη-Κρέοντας: it takes two to tango. Μεταφραστικές παρατηρήσεις
Δρ. Ιωάννα Ρεμεδιάκη, φιλόλογος, σκηνοθέτης
Κυριακή, 28/3/2010, 10.00-12.30

Η εισήγηση παρακολουθεί, από τη σκοπιά της μετάφρασης, τη βασική σύγκρουση-αγώνα λόγων του έργου Αντιγόνη του Σοφοκλή. Η Αντιγόνη και ο Κρέοντας συγκρούονται στη γνωστή στιχομυθία τους πάνω στα θεμελιώδη ζητήματα που ο καθένας υπερασπίζεται: τι θεωρεί «νόμιμον», ποιους «νόμους» αποδέχεται και υπηρετεί; Η σύγκρουση αυτή συχνά αντιμετωπίζεται και εξαντλείται ως μια αντιπαράθεση του Οίκου με την Πόλη. Το θέμα ωστόσο είναι πιο σύνθετο. Πρόκειται για μια μεταβαλλόμενη ισορροπία, κατά την οποία οι ήρωες περνούν συχνά τις διαχωριστικές γραμμές των δύο πλευρών, χωρίς ωστόσο να συναντηθούν πουθενά (είναι το τελευταίο που θα ήθελαν, εξάλλου). Συχνά η σκηνή ερμηνεύεται με έναν Κρέοντα a priori άδικο/κακό και μια εκ φύσεως δίκαιη/καλή Αντιγόνη. Όμως η ισορροπία της συγκεκριμένης αντιπαράθεσης, σε αυτή την πρώιμη φάση της πλοκής (στιχομυθία δεύτερου επεισοδίου), πρέπει να κρατηθεί, έτσι ώστε οι ήρωες να ξεδιπλώσουν με πληρότητα ο καθένας τα βήματά του. Μελετάμε το ζήτημα με τη βοήθεια των θεατρικών μεταφράσεων του έργου από τα μέσα του 19ου αι. έως και τις αρχές του 20ου, σε μια προσπάθεια να ανακαλύψουμε στη γλώσσα την ιδεολογία με την οποία κάθε μεταφραστής αντιμετώπισε αυτή τη σύγκρουση/«χορογραφία» των δύο αντίθετων ιδεολογικών κόσμων.

 

Ανθρώπινα δικαιώματα και πολιτισμική εκπαίδευση
Henri Schoenmakers, Professor, Theatre & Media Studies, Roosevelt Academy, International Honors College of Utrecht University, Ολλανδία
Σάββατο, 27/3/2010, 10.00-12.30

Λίγοι απ' όσους ασχολούνται με τη χάραξη πολιτικής σε θέματα πολιτισμού, στο χώρο της εκπαίδευσης και της θεατρικής πρακτικής γνωρίζουν - ή τουλάχιστον έτσι δείχνει η στάση και η πρακτική τους- ότι ήδη από το 1948, στην Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων την οποία ψήφισαν ομόφωνα τα Ηνωμένα Έθνη, περιλαμβάνονται άρθρα που αφορούν τη συμμετοχή των ανθρώπων στην πνευματική και καλλιτεχνική ζωή και στην εκπαίδευση. Αυτά τα άρθρα καταδεικνύουν τόσο τη σημασία όσο και την αναγκαιότητα της πολιτισμικής εκπαίδευσης.

Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Άρθρο 22
Κάθε άτομο, ως μέλος του κοινωνικού συνόλου, έχει δικαίωμα κοινωνικής προστασίας. Η κοινωνία με την εθνική πρωτοβουλία και τη διεθνή συνεργασία, ανάλογα πάντα με την οργάνωση και τις οικονομικές δυνατότητες κάθε κράτους, έχει χρέος να εξασφαλίσει την ικανοποίηση των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτιστικών δικαιωμάτων που είναι απαραίτητα για την αξιοπρέπεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.

Άρθρο 26
1. Καθένας έχει το δικαίωμα στην εκπαίδευση. [...]
2. Η εκπαίδευση πρέπει να αποβλέπει στην πλήρη ανάπτυξη της ανθρώπινης προσωπικότητας και στην ενίσχυση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιακών ελευθεριών. Πρέπει να προάγει την κατανόηση, την ανεκτικότητα και τη φιλία ανάμεσα σε όλα τα έθνη και σε όλες τις φυλές και τις θρησκευτικές ομάδες, και να ευνοεί την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων των Ηνωμένων Εθνών για τη διατήρηση της ειρήνης. [...]

Άρθρο 27
1. Καθένας έχει το δικαίωμα να συμμετέχει ελεύθερα στην πνευματική ζωή της κοινότητας, να χαίρεται τις καλές τέχνες και να μετέχει στην επιστημονική πρόοδο και τα αγαθά της.
2. Καθένας έχει το δικαίωμα να προστατεύονται τα ηθικά και υλικά συμφέροντά του που απορρέουν από κάθε είδους επιστημονική, λογοτεχνική ή καλλιτεχνική παραγωγή.

Εφόσον δεχόμαστε ότι η συμμετοχή στην πνευματική και καλλιτεχνική ζωή αποτελεί ένα από τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα, τότε τόσο η πολιτική σε θέματα πολιτισμού όσο και οι αντίστοιχοι φορείς και ιδρύματα θα πρέπει να επιδιώκουν να παρέχεται πράγματι στους πολίτες η δυνατότητα να ασκήσουν αυτό τους το δικαίωμα. Η Διακήρυξη έμμεσα αναφέρεται και στα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα οποία θα πρέπει να στοχεύουν όχι μόνο στην παροχή των βασικών γνώσεων και στην άσκηση των βασικών δεξιοτήτων, αλλά και στην υλοποίηση δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στην πλήρη ανάπτυξη της προσωπικότητας και στην καλλιέργεια δεξιοτήτων που θα βοηθούν τους πολίτες να απολαύσουν τα πολιτισμικά αγαθά. Τέλος, θα πρέπει να επιδιώκουν να διασφαλίζονται οι προϋποθέσεις εκείνες που θα παρέχουν στους πολίτες την ελευθερία να γίνονται κοινωνοί των τεχνών και του πολιτισμού.



Αρχαίο δράμα και ρωσικό ψυχολογικό θέατρο (Σημειώσεις για δύο παραστάσεις στη Ρωσική Ακαδημία Θεάτρου GITIS)
Dmitry Trubotchkin, καθηγητής, Τμήμα Θεατρικών Σπουδών, Ρωσική Ακαδημία Θεάτρου GITIS, σκηνοθέτης, Κρατικό Ινστιτούτο Θεάτρου, Μόσχα, Ρωσία
Δευτέρα, 29/3/2010, 10.00-12.30

Στη ρωσική θεατρική παράδοση του 20^ου αιώνα ούτε συστηματική παρουσίαση παραστάσεων βασισμένων στο αρχαίο δράμα υπάρχει ούτε και το προσωπείο αποτέλεσε ποτέ μέρος της  συστηματικής εκπαίδευσης των ηθοποιών. Ο μόνος τομέας στον οποίο χρησιμοποιήθηκαν τα αρχαία κείμενα είναι η διδασκαλία της φωνητικής. Αλλά ακόμα κι εκεί, οι δάσκαλοι δε ασχολήθηκαν τόσο με τα θεατρικά κείμενα όσο με το μέτρο τους (εξάμετρο), με στόχο να ασκήσουν τους σπουδαστές στη «βαθιά αναπνοή» και την αίσθηση του ρυθμού σε ποιητικά κείμενα με εκτενή στίχο.
Δεν πρόκειται για απλή σύμπτωση, αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι η ρωσική θεατρική σχολή έχει τις ρίζες της στις απόψεις του Στανισλάβσκι για το ψυχολογικό θέατρο. Παρ' ολ' αυτά, η αρχαία τραγωδία αποδείχθηκε το πιο δύσκολο είδος για το Θέατρο Τέχνης της Μόσχας και το να βρεθεί το ανάλογο «υψηλό» ύφος για την απόδοση της ποίησης επί σκηνής ήταν πάντα μια δοκιμασία για τους ηθοποιούς της ψυχολογικής σχολής. Η χρήση προσωπείου και το συμβατικό στερεότυπο ύφος υποκριτικής υποστηρίχθηκαν από τους Meyerhold, Vantangov και Tairov: αυτοί κατέθεσαν και χρησιμοποίησαν τη δική τους άποψη για το προσωπείο στις παραστάσεις τους, η οποία όμως ποτέ δεν υιοθετήθηκε ουσιαστικά στην επαγγελματική εκπαίδευση των Ρώσων ηθοποιών (τουλάχιστον όχι στη Μόσχα).
Άρα, κάθε απόπειρα ενασχόλησης με το αρχαίο δράμα στη ρωσική θεατρική σχολή σήμερα αποτελεί πρόκληση. Τα τελευταία χρόνια, στην Ακαδημία Θεάτρου GITIS έχουμε παρουσιάσει δύο τραγωδίες, τις Τρωάδες και τον Οιδίποδα Τύραννο, και μία σειρά ασκήσεων που είναι βασισμένες σε αποσπάσματα από διάφορες αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες.
Στην εισήγηση θα αναφερθώ στα πρακτικά προβλήματα που προέκυψαν όταν το ρωσικό ψυχολογικό θέατρο (στην εκπαιδευτική εκδοχή του) συνάντησε το αρχαίο δράμα κατά τη διάρκεια της δουλειάς μας πάνω στις δύο συγκεκριμένες τραγωδίες.



Αρχαίο ελληνικό θέατρο: εκπαίδευση για την πολιτειότητα
David Wiles, Professor of Theatre, Royal Holloway University of London, Ηνωμένο Βασίλειο
Σάββατο, 27/3/2010, 10.00-12.30

Σε αυτή την εισήγηση θα εξετάσουμε πώς ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας ερμήνευσαν το αρχαίο δράμα και/ή την παράσταση ως μέρος της εκπαίδευσης των πολιτών, σε σχέση με τις αντιλήψεις του 5^ου αιώνα π.Χ. Στη συνέχεια, θα εξετάσουμε σε ποιο βαθμό η σύγχρονη εκπαίδευση θεωρεί πως συνεισφέρει στη διαμόρφωση «πολιτών», έννοιας αμφιλεγόμενης, την οποία και θα αναλύσουμε. Τέλος, θα εξετάσουμε κατά πόσο το αρχαίο ελληνικό δράμα μπορεί να συμβάλει στην πραγμάτωση ενός τέτοιου ιδανικού.